وبلاگ باران - آبخیزداری و آبخوانداری ایران

رویدر ؛ شهری سیلگیر در محاصره کوه و دره

شهر رویدر واقع در غرب بندرعباس و از توابع شهرستان بندرخمیر است. این شهر بدلیل نحوه استقرار و گسترش در محدوده مابین دره و کوه و عبور مسیل سیلاب از درون بافت مسکونی در زمره ی شهرهای سیلگیر استان است که در معرض خطر سیل قرار دارد. این در حالی است که خطر زمین لغزش و ریزش کوه نیز بخشی از شهر را تهدید می نماید. کوهستانی بودن حوزه آبخیز مشرف به شهر و ورود همزمان سیل از آبراهه های مختلف موجب تمرکز سیلاب در زمان اوج سیل و طغیان رودخانه فصلی مذکور می گردد. تحت این شرایط مدیریت زمان تمرکز سیلاب آبراهه ها ی مختلف و ایجاد تاخیر در سیلاب سرشاخه های اصلی از طریق اجرای طرح آبخیزداری راهکار کنترل سیل می باشد که از سوی مسئولین امر مورد توجه قرار گرفته است. این امر در کنار احداث اپی (آبشکن) و سیل بند حفاظتی در ساحل رودخانه موجب ایمن سازی شهر در برابر مخاطرات سیل گردیده است. هر چند خطر بالقوه تهدید وقوع سیل های بسیار بزرگ با دوره بازگشت بیش از طراحی طرح آبخیزداری دور از ذهن نیست اما با رعایت حریم رودخانه. عدم تجاوز به آن. تخلیه نکردن نخاله های ساختمانی و غیره در رودخانه و بازگذاشتن لوله تخلیه سازه های آبخیزداری می توان خطر سیل را تا حدود زیادی منتفی دانست.

تصاویری از اجرای طرح آبخیزداری در حوزه آبخیز شهر رویدر

ابوالقاسم حسین پور شنبه 11 آذر‌ماه سال 1391 ساعت 10:35 ق.ظ

2 نظر

تداوم بارش پاییزی در آذرماه و آغاز زراعت سیلابی در استان

هرمزگان در حالی هفتمین روز از سومین ماه سال آبی (زراعی) جاری را پشت سر می گذارد که شاهد تداوم بارندگی در فصل پاییز است. از ۲۴ ساعت گذشته اغلب نقاط استان شاهد بارندگی است. بیشترین بارش های دریافت شده طی این مدت مربوط به شهرستانهای پارسیان.میناب و جزایر لاوان و کیش به ترتیب به میزان ۵/۴۰ - ۸/۳۱ - ۲۷ و ۶/۲۳ میلی متر می باشد. شهر بندرعباس ۱/۵ میلی متر و جزیره ابوموسی ۲ میلی متر بارش دریافت کرده است. با تداوم بارندگی در سطح استان کشت دیم نیز بویژه در حوزه غرب استان آغاز شده است. مردم این مناطق هر ساله با شروع بارش های بموقع در فصل پاییز اقدام به کشت جو. گندم . عدس و ... می نمایند که با کمک شیوه های مدیریت سیلاب و جمع آوری آب باران در تیربندها و بندسارها به نوعی زراعت سیلابی می کنند. آمار دقیقی از سطح زیرکشت و میزان برداشت محصول دیم در استان در دسترس نیست. هر چند کارشناسان کشت دیم را در شرایط بارندگی کمتر از ۲۵۰ میلی متر موفق نمی دانند اما زارعین هرمزگانی بر اساس تجربه و با شیوه های سنتی آبخیزداری و تکنیک مدیریت رواناب از منابع آب و خاک بهره برداری و میزان تولید آن را از نظر اقتصادی به صرفه می دانند و همه ساله و بویژه در ترسالیها در سطوحی قابل ملاحظه به این امر مبادرت می ورزند. در زیر تصاویری از برداشت غلات دیم در هرمزگان ارائه میگردد:

فصل درو - روستای حمیران پارسیان - فروردین ۱۳۸۹

ابوالقاسم حسین پور سه‌شنبه 7 آذر‌ماه سال 1391 ساعت 12:38 ب.ظ

0 نظر

مشخصات حوزه های آبخیز استان هرمزگان

مشخصات حوزه های آبخیز اصلی استان هرمزگان به تفکیک نوع حوزه اعم از حوزه آبخیز سد و فاقد سد (داخلی) شامل مساحت حوزه و تعداد ایستگاههای هواشناسی موجود در سطح حوزه در فایل پیوست ارائه شده است. آبخیزهای هرمزگان عمدتاٌ از نوع حوزه های باز بوده و حوزه آبخیز شوره زار مهرکان تنها حوزه آبخیز بسته استان هرمزگان است که رواناب سطحی آن به دریا منتهی نمی گردد.

دانلود فایل پیوست

ابوالقاسم حسین پور سه‌شنبه 7 آذر‌ماه سال 1391 ساعت 11:06 ق.ظ

0 نظر

آمار آب انبارهای استان هرمزگان

آمار آب انبار های مورد استفاده شرب مردم در استان هرمزگان

دانلود فایل پیوست

ابوالقاسم حسین پور سه‌شنبه 7 آذر‌ماه سال 1391 ساعت 10:40 ق.ظ

0 نظر

برکه ها نماد استحصال باران در استان هرمزگان

آب انبارها یا همان برکه ها همچنان بعنوان تنها منبع آب شرب در روستاها و شهرهای کوچک پهنه غربی استان و جزایر خلیج فارس مورد استفاده مردم است. هر چند با احداث سدها و آب شیرینکن ها در شهرهای بزرگ هرمزگان برخی از مردم برکه را از یاد برده اند اما آثار آن حتی در مرکز استان و قلب شهر بندرعباس خودنمایی می کند که امروز تحت نام مجموعه برکه های باران به موزه شهر تبدیل شده است. برکه ها بعنوان نمادی از استحصال باران و جمع آوری آب سطحی جهت اصلی ترین نیاز آبی مردم (شرب) مطرح و با گنبدهای سفید رنگ معرف مناطق کم آب جنوب ایران بویژه استان هرمزگان میباشد. تجمع برکه ها در پیرامون مراکز جمعیتی و در امتداد محورهای مواصلاتی زیبایی خاصی به این مناطق داده است. برکه در فرهنگ عامه جنوب نماد کار خیر است. ساخت برکه از قدیم الایام توسط مردم و با کمک خیرین انجام میشود. تعمیر نگهداری و رسوب زدایی از برکه ها نیز بصورت مردمی انجام می گیرد. برکه ها موقوفه محسوب می گردند و ممر یا آبخیز آن که جمع آوری آب باران از سطح آن صورت می پذیرد نیز در زمره ی اراضی وقفی قرار دارد که هیچ کس حق تصرف آن را ندارد. آب برکه وقف عموم است.نکته قابل تامل مهندسی مردم در مکانیابی و جانمایی صحیح ساخت برکه هاست. گو اینکه مردم به تجربه کیفیت آب سازندهای مختلف زمین شناسی را به درستی می شناسند. همچنین برآورد صحیحی از بیلان آبی و آورد آبراهه های سطحی متناسب با گنجایش برکه ها در نظر گرفته میشود. مشکل رسوب نیز با احداث حوضچه رسوبگیر در ورودی آب به برکه چاره اندیشی می کنند که پس از پر شدن تخلیه می شود. این تکنیک که نوعی دانش بومی آبخیزداری محسوب میشود پس از قرنها همچنان مورد استفاده مردم هرمزگان است.

تصاویری از آب انبارهای استان هرمزگان